टिम कुकले दिए एप्पलको सीईओबाट राजीनामा, जोन टर्नसलाई जिम्मेवारी सुम्पने

अमेरिकी बहुराष्ट्रिय प्रविधि कम्पनी एप्पलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) टिम कुकले स्वर्गीय स्टिभ जब्सबाट विरासतमा पाएको पदबाट राजीनामा दिने भएका छन्।

यससँगै कम्पनीमा उनको १५ वर्ष लामो शासनकालको अन्त्य हुने भएको छ, जसले आइफोनको सफलतामार्फत एप्पलको बजार मूल्यलाई ३.६ ट्रिलियन डलरभन्दा बढीले बढाएको थियो।

६५ वर्षका कुकले सेप्टेम्बर १ मा एप्पलका हार्डवेयर इन्जिनियरिङ प्रमुख जोन टर्नसलाई सीईओको जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्नेछन्। कुक भने क्यालिफोर्नियास्थित कम्पनीमा कार्यकारी अध्यक्षको रूपमा रहनेछन्। यो परिवर्तन अमेजनका जेफ बेजोस र नेटफ्लिक्सका रीड हेस्टिङ्सले सीईओ पद छोडेपछि गरेको व्यवस्थापन जस्तै हो।

कुकलाई नयाँ भूमिकामा सघाउन आर्थर लेभिनसनले एप्पलको निर्देशक बोर्डमा रहँदै गैर-कार्यकारी अध्यक्षको पद त्याग्ने भएका छन्।

आफ्नो बहिर्गमनका बारेमा कुकले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्, ‘एप्पलको सीईओ हुनु र यस्तो असाधारण कम्पनीको नेतृत्व गर्ने विश्वास पाउनु मेरो जीवनको सबैभन्दा ठूलो सौभाग्य हो। म एप्पललाई मेरो सम्पूर्ण अस्तित्वले माया गर्छु र म यस्ता प्रतिभाशाली, नवीन, रचनात्मक र गहिरो हेरचाह गर्ने व्यक्तिहरूको टोलीसँग काम गर्ने अवसर पाएकोमा धेरै आभारी छु।’

नयाँ सीईओको रूपमा चुनिएका ५० वर्षका टर्नस विगत पाँच वर्षदेखि एप्पलमा आबद्ध छन्। उनले आइफोन, आइप्याड र म्याकको इन्जिनियरिङ हेर्दै आएका थिए, जसले उनलाई कुकको उत्तराधिकारीका लागि बलियो उम्मेदवार बनाएको हो। टर्नसले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्, ‘एप्पलको अभियानलाई अगाडि बढाउने यो अवसरको लागि म धेरै आभारी छु।’

एप्पलले अप्रिल ३० मा आफ्नो वित्तीय नतिजा सार्वजनिक गर्दा नेतृत्व परिवर्तनका बारेमा थप जानकारी दिने सम्भावना छ।

एआईको चुनौती र कुकको विरासत
एप्पलको यो नेतृत्व परिवर्तन यस्तो समयमा भएको छ, जब प्रविधि जगतमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) ले ठूलो उथलपुथल ल्याएको छ। सन् २००७ मा आइफोन आएपछिको यो सबैभन्दा ठूलो प्रविधिको लहर मानिएको छ। एप्पलले एआईमा ढिलो सुरुवात गरेको छ र आइफोनको भर्चुअल सहयोगी 'सिरी' लाई सुधार गर्न गुगलसँग सहयोग मागेको छ।

वेडबश सेक्युरिटीजका विश्लेषक डान इभ्सले भनेका छन्, ‘कुकले एप्पलमा एक प्रमुख विरासत सिर्जना गरे तर अन्ततः एआई रणनीतिमा केन्द्रित हुँदै टर्नसलाई मशाल हस्तान्तरण गर्ने समय आएको छ।’

टिम कुकले सन् २०११ मा कार्यभार सम्हाल्दा एप्पलको मूल्य ३५० अर्ब डलर थियो। उनको नेतृत्वमा एप्पल १, २ र ३ ट्रिलियन डलरको मूल्य छुने पहिलो कम्पनी बन्यो। हाल एप्पलको बजार मूल्य ४ ट्रिलियन डलर छ।

फोरेस्टर रिसर्चका विश्लेषक दिपञ्जन चटर्जीका अनुसार स्टिभ जब्सको उत्तराधिकारी हुनु सहज थिएन, तैपनि कुकले एप्पललाई एक मजबुत वित्तीय शक्ति बनाए। यद्यपि, जब्सले जस्तै ठूला र क्रान्तिकारी आविष्कार गर्न नसकेको र उनी 'आइडिया म्यान' भन्दा बढी व्यवस्थापनमा केन्द्रित भएको भनेर आलोचना पनि हुने गरेको छ।

कुकको कार्यकालमा एप्पल वाच र एयरपड्स जस्ता सफल उत्पादन आए पनि स्व-ड्राइभिङ कार जस्ता कतिपय ठूला परियोजनाहरू भने सफल हुन सकेनन्। यसबाहेक, कुकले राजनीतिक कूटनीतिमा पनि कुशलता देखाए। उनले विशेष गरी डोनाल्ड ट्रम्पको कार्यकालमा चीनसँगको व्यापार युद्धका बीच आइफोन उत्पादन र शुल्क व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेले। अब टर्नसको नेतृत्वमा एप्पलले एआईको नयाँ दौडमा आफूलाई कसरी उभ्याउँछ भन्ने कुरा सबैको चासोको विषय बनेको छ। एपी