दीपक कुमार साह

दिपक कुमार साह – विस्तृत प्रोफाइल पूरा नाम: दिपक कुमार साह प्रचलित नाम: डा. दिपक कुमार साह (सार्वजनिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा) जन्म मिति: २४ मार्च १९९१ (चैत १०, २०४७ BS) जन्म स्थान: महोत्तरी जिल्ला, मधेश प्रदेश, नेपाल नागरिकता: नेपाली जातीयता: मधेसी (औपचारिक रूपमा सार्वजनिक स्रोतमा स्पष्ट उल्लेख छैन) शिक्षा: विद्यालय शिक्षा: सार्वजनिक रूपमा विस्तृत जानकारी उपलब्ध छैन स्नातक/प्रारम्भिक चिकित्सा अध्ययन: इन्स्टिच्युट अफ मेडिसिन, नेपाल – दृष्टि विशेषज्ञ (Optometrist) का रूपमा अध्ययन सुरु स्नातकोत्तर (Master’s Degree): सार्वजनिक स्वास्थ्य – लण्डन स्कूल अफ हाइजिन एण्ड ट्रपिकल मेडिसिन (युके) अतिरिक्त शैक्षिक सम्बन्ध: इन्स्टिच्युट अफ मेडिकल साइन्सेस, त्रिभुवन विश्वविद्यालय, नेपाल व्यावसायिक पृष्ठभूमि: डा. साह एक सार्वजनिक स्वास्थ्य विज्ञ तथा चिकित्सा क्षेत्रका पेशेवर हुन्, जसले नेपाल तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्वास्थ्य प्रणाली सुधार, स्वास्थ्य सेवा पहुँच विस्तार तथा विपन्न समुदायका लागि सेवा विकासमा काम गरेका छन्। उनले विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) र FHI ३६० जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग काम गर्दै स्वास्थ्य नीति निर्माण, व्यावसायिक स्वास्थ्य तथा सुरक्षा, र सार्वजनिक स्वास्थ्य कार्यक्रमहरूमा योगदान दिएका छन्। आफ्नो प्रारम्भिक करियरमा उनले ग्रामीण नेपालमा आँखा शिविर सञ्चालन गरी दृष्टि स्वास्थ्य सेवामा योगदान दिएका थिए। राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि उनले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा स्वास्थ्य तथा विकास परियोजनाहरूमा काम गरेका थिए र पछि आफ्नो गृह जिल्लाबाट प्रणालीगत परिवर्तन ल्याउने उद्देश्यले नेपाल फर्किएका थिए। सार्वजनिक नीति तथा सरकारी भूमिका: श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री नेपाल सरकार (२७ मार्च २०२६ – ९ अप्रिल २०२६) छोटो कार्यकालका बाबजुद उनले निम्न क्षेत्रमा ध्यान केन्द्रित गरेका थिए: श्रम आप्रवासन सुधार (“Free Visa, Free Ticket” नीति) विदेशमा रहेका नेपाली श्रमिक उद्धार तथा दूतावास समन्वय सीपमा आधारित रोजगारी तथा स्टार्टअप प्रवर्द्धन अनौपचारिक तथा आप्रवासी श्रमिकका लागि सामाजिक सुरक्षा विस्तार व्यावसायिक स्वास्थ्य तथा सुरक्षा सुधार राजनीतिक करियर: डा. साह २०२६ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (RSP) मा आबद्ध भई सुधारमुखी नयाँ पुस्ताका नेताका रूपमा राजनीतिमा प्रवेश गरेका हुन्। २०२६ प्रतिनिधि सभा निर्वाचन: महोत्तरी–२ बाट सांसद निर्वाचित ३२,७२२ मत (५५.२७%) प्राप्त वरिष्ठ नेता शरत सिंह भण्डारीलाई पराजित “जायन्ट किलर” उपनाम प्राप्त उनको चुनावी एजेन्डामा समावेश थिए: स्वास्थ्य सेवा सुधार युवालाई स्वरोजगार र सीप विकास भ्रष्टाचारमुक्त शासन मधेश क्षेत्रका समस्या समाधान राजनीतिक विचारधारा: दिपक कुमार साहको राजनीतिक सोच सार्वजनिक स्वास्थ्य सुधार, रोजगारी सिर्जना र प्रमाणमा आधारित नीति निर्माणमा केन्द्रित छ। उनले सेवा प्रवाह सुधार, सुशासन सुदृढीकरण र समावेशी विकासमा जोड दिएका छन्—विशेषगरी मधेश क्षेत्रमा। निर्वाचन इतिहास: २०२६ महोत्तरी–२ प्रतिनिधि सभा निर्वाचन: मत: ३२,७२२ (५५.२७%) परिणाम: विजयी प्रतिस्पर्धी: शरत सिंह भण्डारी (१०,१९८ मत) सार्वजनिक छवि तथा प्रभाव: डा. साहलाई सार्वजनिक स्वास्थ्य र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवबाट राजनीतिमा आएका सुधारमुखी युवा नेताका रूपमा हेरिन्छ। एक स्थापित नेतालाई पराजित गर्दै उनले राष्ट्रिय स्तरमा पहिचान बनाएका छन्। यद्यपि, उनको छोटो मन्त्री कार्यकाल र केही विवादहरूले उनलाई सार्वजनिक बहसको केन्द्रमा पनि ल्याएको छ। त्यस बावजूद उनी नेपालमा नयाँ पुस्ताको प्राविधिक (technocratic) नेतृत्वको प्रतिनिधित्व गर्ने व्यक्तिका रूपमा चिनिन्छन्। विवाद: २०१६ कन्सल्टेन्सी ठगी प्रकरण: अक्टोबर २०१६ मा उनी “ब्याकडोर” बाट MBBS भर्ना गराइदिने भन्दै ठगी गरेको आरोपमा पक्राउ परेका थिए। यो मुद्दा २०२६ मा मन्त्री नियुक्तिपछि पुनः चर्चामा आयो। मन्त्री नियुक्ति विवाद (२०२६): उनको छोटो कार्यकाल र पुराना आरोपका कारण आलोचना भएको थियो। नातावाद आरोप (अप्रिल २०२६): उनकी श्रीमतीको स्वास्थ्य बीमा बोर्डमा पुनर्नियुक्तिले नातावादको आरोप निम्त्यायो। व्यक्तिगत जीवन: श्रीमती: जुनु श्रेष्ठा अप्रिल २०२६ मा स्वास्थ्य बीमा बोर्डमा उनको पुनर्नियुक्ति विवादको विषय बन्यो, यद्यपि उनले आफ्नो कार्यकाल निरन्तरता मात्र भएको बताएकी छन्। दिपक कुमार साह महोत्तरीका स्थायी बासिन्दा हुन् र आफ्नो राजनीतिक तथा व्यक्तिगत पहिचानमा स्थानीय सम्बन्धलाई विशेष महत्व दिन्छन्।